De Vereniging Gebruikersoverleg Pharmacom® (VeGoP) behartigt de belangen van de
Pharmacom-gebruikers naar derden, zoals zorgverzekeraars, VZVZ, Z-Index, FIPMA en
KNMP. Sommige van de bestuursleden van de VeGoP hebben ook zitting in de
Pharmacom-Raad. Deze Raad is het adviesorgaan van de directie van PharmaPartners.
Hoewel dit beleidsplan zich primair richt op de activiteiten voor het jaar 2026, acht
VeGoP het wenselijk om ook een doorkijk naar de langere termijn te geven. Daarbij is
het van belang om de taken van VeGoP – gericht op externe afstemming en
belangenbehartiging – goed te onderscheiden van de rol van de Pharmacom Raad, die
zich met name richt op de advisering richting PharmaPartners over de doorontwikkeling
van het AIS. Veel doelstellingen uit het beleidsplan 2024 en 2025 van de VeGoP kunnen
niet op korte termijn worden gerealiseerd en zijn dus ook weer in dit beleidsplan
opgenomen.

NedAIS
VeGoP is lid van NedAIS; dit is de vereniging van Nederlandse AIS-gebruikers.
Veel van de doelstellingen die de VeGoP zich heeft gesteld, worden in samenwerking of
goed in overleg met NedAIS bereikt. NedAIS heeft op haar beurt weer regelmatig overleg
met de directies van de AIS-leveranciers, de KNMP en de andere derde partijen die een
rol spelen bij de apotheekautomatisering. VeGoP is van mening dat een gezamenlijk
standpunt van de AIS-gebruikers hun positie versterkt en een positieve invloed heeft op
de doelstellingen die de gehele farmaceutische branche wenst te bereiken.
NedAIS ambieert en krijgt een steeds duidelijker positie in de farmaceutische branche en
wordt nu ook betrokken in het overleg over medicatieoverdracht tussen verschillende
disciplines en bij VIPP farmacie.

NedAIS is betrokken

• Bij FIPMA. Deze organisatie adviseert het Informatieberaad Zorg over landelijk strategisch beleid en een overkoepelend portfoliomanagement voor de sector Farmacie.

• In het overleg met zorgverzekeraars over de declaratiestandaarden en poogt hierbij de inbreng vanuit de apotheekpraktijk te borgen.

• In de adviesraad van de Z-index, die verantwoordelijk is voor bewaring en bewaking van de geneesmiddelbestanden in Nederland. Bestuursleden van NedAIS en vanuit Healthbase maken hiervan deel uit.

• Bij het Advies College Informatie Beraad (ACIB). Dit college adviseert het KNMP bestuur over het informatiebeleid in de farmaceutische branche.

 

De patiënt
Naast het veilig en efficiënt verstrekken van geneesmiddelen krijgt de apotheker een
steeds belangrijker zorg verlenende rol in het bevorderen van een goed gebruik van het
geneesmiddel door de patiënt. Een goede (elektronische) communicatie met de patiënt
zal de apotheker helpen om hier invulling aan te geven. VeGoP verwacht dat deze
zogenaamde eHealth toepassingen een steeds grotere rol zullen gaan spelen in de
farmaceutische zorg.
Om invulling aan deze wens van de gebruikers te geven heeft PharmaPartners een
website en een App ontwikkeld waarmee de patiënt inzage krijgt in zijn medicatiedossier
en hierop ook kan reageren. Hiermee wordt ook een eerste aanzet gemaakt om te
voldoen aan de wens van de overheid en de patiënten federatie om de patiënt inzage te
geven in zijn medische gegevens, in de vorm van een Persoonlijke Gezondheids
Omgeving (PGO). Hiervoor heeft de overheid de organisatie MedMij opgericht. VeGoP
heeft samen met andere organisaties van gebruikers en de KNMP regelmatig overleg met
MedMij. Het bestuur van VeGoP is van mening dat er voorwaarden aan de inhoud en
presentatie van de medicatiegegevens in een PGO moeten worden gesteld, alvorens deze
door de apotheek vrij kunnen worden gegeven. VeGoP ziet het beheer van de
Persoonlijke Gezondheidsomgeving (PGO) als een terrein waarop apothekers een
duidelijke rol verdienen, in lijn met het toenemend belang van patiëntgerichte digitale
zorg. Omdat dit thema nauw samenhangt met externe partijen zoals VZVZ en MedMij,
acht VeGoP dit bij uitstek een domein waar zij namens de gebruikersgroep een leidende
rol moet nemen. Doel is te komen tot duidelijke inhoudelijke en functionele
randvoorwaarden voor het vrijgeven van medicatiegegevens richting de PGO.

Medicatiebewaking
Met hulp van Artificial Intelligence (AI) wordt door Pharmapartners een nieuwe vorm van
medicatiebewaking ontwikkeld, dir wordt Pharmacom Smart genoemd . Hierdoor zal het
in de apotheek makkelijker worden om te bepalen welke actie er op signalen uit de
medicatiebewaking kan worden genomen.. VeGoP kan in samenspraak met NedAIS en de
KNMP verkennen waar AI-toepassingen daadwerkelijk meerwaarde hebben, en deze
signalen overbrengen aan de ontwikkelpartijen. Daarmee faciliteert VeGoP een
gebruikersgerichte innovatiekoers, zonder zelf inhoudelijk op de ontwikkelagenda te
sturen. Het vernieuwen van de medicatiebewaking wordt ondersteund met subsidie uit
het programma VIPP farmacie.

VIPP farmacie
In 2020 heeft het ministerie van VWS aangegeven subsidie te willen verlenen voor het
verbeteren van de AIS- systemen in ons land. NedAIS was betrokken bij de aanvraag
van deze subsidie, waarmee beoogd wordt het AIS bij drie onderwerpen te verbeteren:

• Invoering van een nieuwe standaard voor uitwisseling van medicatiegegevens volgens de richtlijnen in “Informatiestandaard Medicatieproces” zoals vastgesteld door het informatieberaad

• Inzage van de patiënt in het medicatiedossier volgens de MedMij standaarden.

• Vernieuwen van de medicatiebewaking door invoering van de MedischFarmaceutische Beslisregels en gebruik van labwaarden en genetische informatie in de medicatiebewaking.

 

VeGoP streeft, samen met de andere leden van NedAIS, naar een actieve rol bij de
uitwerking van de bovenstaande doelstellingen en de besteding van de door VWS
toegekende subsidie.
Ondertussen loopt er in 2 regio’s een “kickstart” waarin ervaring met bovenstaande
afspraken wordt opgedaan, alvorens dit landelijk verder kan worden uitgerold.
VeGoP is van mening dat de Medisch Farmaceutische Beslisregels (MFB) in het AIS meer
en beter moeten worden ondersteund in de medicatiebewaking. Dit wordt in het
vernieuwen van de medicatiebewaking gerealiseerd.. Er is overeenstemming tussen de
gebruikersverenigingen in NedAIS dat d medicatiebewaking tot dezelfde acties in
apotheken moet leiden, onafhankelijk van het gebruikte systeem.
Data die over patiënten beschikbaar komen (zoals contra-indicaties, labwaarden) moeten
op een slimme manier in het AIS worden geïntegreerd en alleen tot signalen leiden als
dat voor de medicatiebewaking relevant is. Bovendien is er behoefte aan het beoordelen
van signalen die niet uitsluitend aan het leveren van medicatie zijn gerelateerd. Vanwege
het grote aantal bewakingssignalen , is er behoefte aan een nieuwe efficiënter methode
van bewaking. Medicatiebewaking moet daarbij tot een totaalbeeld van de toestand van
een patiënt leiden terwijl het van oudsher vaak een verzameling van losse signalen is.
Door de Stichting Healtbase zijn de afgelopen jaren grote vordering gemaakt op het
gebied van de een nieuwe methode van medicatiebewaking waarmee eind 2026 50% van
de klassieke signaaldruk moet zijn verminderd.

Online Toestemmingsvoorziening MITZ
Vorig jaar is een nieuwe Online Toestemmingsvoorziening, met de naam MITZ, actief
geworden. Dit systeem maakt het mogelijk om in één keer alle bij de patiënt betrokken
zorgverleners toestemming te geven om gegevens uit te wisselen. Voorheen moest deze
toestemming steeds bij iedere zorgverleners individueel worden verleend. Aansluiting op
MITZ wordt gefaseerd uitgerold over de zorgverleners in ons land.
Patiënten kunnen deze toestemming verleners via de website www.mijnmitz.nl
Voor mensen die laaggeletterd zijn of minder digitaal vaardig zijn, kan dit echter een
drempel vormen. Daarom hebben de leden van NedAIS voorgesteld om de patiënten
hierbij te helpen. In apotheken komt een “samen naar mijn MITZ knop” beschikbaar om
patiënten bij het aanmelden te kunnen helpen.

MFB’s en systeemintegratie
De toepassing van Medisch Farmaceutische Beslisregels (MFB’s) in de apotheekpraktijk
vraagt om een nauwe afstemming tussen inhoudelijke bronhouders (zoals HealthBase en
Z-index), ontwikkelaars (AIS-leveranciers) en eindgebruikers. Omdat dit een hybride
vraagstuk betreft, ziet VeGoP het als haar taak om praktijkervaringen te verzamelen en
deze via NedAIS te agenderen bij de betreffende partijen. De concrete implementatie en
technische afhandeling ligt bij PharmaPartners en daarmee in het domein van de
Pharmacom Raad.

Goed databeheer
Er wordt steeds meer data op het gebied van de gezondheidszorg tussen zorgverleners
gedeeld en dat zal in de toekomst nog verder gaan toenemen. Deze data zijn echter niet
altijd even betrouwbaar en soms zelfs achterhaald. Om al deze data betrouwbaar en
beheersbaar te kunnen blijven verwerken, moet het beheer daarvan worden geregeld.
Ook het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) ziet dit probleem en claimt een rol
als casemanager op het gezondheidsdossier van de patiënt.
Het beheer van het farmaceutische dossier is nu niet georganiseerd, maar artsen en
patiënten vragen hier wel om. Artsen hebben behoefte aan een goed en betrouwbaar
medicatie overzicht, dat zij bij voorkeur elektronisch kunnen raadplegen.
VeGoP en NedAIS zijn van mening dat een door de patiënt aangewezen apotheker het
medicatiedossier moet gaan beheren, hier zou de term Huisapotheek voor kunnen
worden gebruikt. Hierdoor zal de beheersbaarheid en de kwaliteit van het
medicatiedossier toenemen. De KNMP heeft in 2024 een richtlijn “Medicatiedossier”
ingevoerd, hier waren de leden van NedAIS bij betrokken.
In Pharmacom clusters wordt voor een belangrijk deel al volgens deze richtlijn gewerkt
omdat er een vaste apotheek aan alle patiënten wordt toegewezen.

Simplificatie
De vele thema’s die vanuit verschillende organisaties en overlegstructuren van
toepassing zijn of gaan worden op de farmacie maken het werken in de apotheek in
toenemende mate complex en onoverzichtelijk. Bovendien ontstaat daardoor ene situatie
waarin veel en vaak controles achteraf worden uitgevoerd om gemaakte vergissingen of
doublures op te lossen. VeGoP maakt zich sterk voor een versimpeling van het AIS om de
werkdruk beheersbaar te houden.

KNMP
De KNMP herkent in toenemende mate het belang van de ICT bij het leveren van goede
farmaceutische zorg. Daarom is er een KNMP bestuurslid aangesteld met ICT beleid in de
portefeuille en is het Adviescollege Informatie Beleid (ACIB) bij de KNMP in het leven
geroepen. De ACIB adviseert het bestuur over het informatiebeleid. De bestuursleden
van NedAIS zijn in het ACIB vertegenwoordigd en dragen zo bij aan de besluitvorming.
Tegelijkertijd wordt NedAIS organisatorisch ondersteund vanuit de KNMP.

 

Namens het VeGoP-bestuur
Raymond Kolman, voorzitter
Krommenie, april 2026